Biegunka i jelita

Biegunka to zwiększona częstotliwość i płynność stolca wynikająca z zaburzeń funkcji jelit — może być ostra (<2 tyg.) lub przewlekła (≥4 tyg.). Mechanizmy obejmują procesy sekrecyjne, osmotyczne, zapalne lub przyspieszoną motorykę jelit. Najczęstsze przyczyny to infekcje wirusowe, bakteryjne i pasożytnicze, leki (antybiotyki, środki przeczyszczające), nietolerancje pokarmowe, choroby zapalne jelit i zaburzenia wchłaniania. Objawom towarzyszą odwodnienie, ból brzucha, gorączka oraz ewentualnie krew lub śluz w stolcu — objawy te wymagają szybszej diagnostyki. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym i badaniach laboratoryjnych (morfologia, elektrolity, posiewy kału, testy na patogeny; w razie potrzeby endoskopia/obrazowanie). Leczenie zależy od przyczyny: podstawą jest nawadnianie (ORSaline/electrolyte solutions), uzupełnianie zaburzeń elektrolitowych, ukierunkowana terapia przeciwbakteryjna lub przeciwpasożytnicza gdy wskazana, oraz ostrożne stosowanie loperamidu i probiotyków według wskazań. Profilaktyka to higiena rąk, bezpieczna żywność i szczepienia (np. rotawirusowe); do lekarza należy zgłosić się przy silnym bólu, odwodnieniu, krwawieniu, gorączce lub gdy biegunka nie ustępuje.